De
Volkskrant 30 oktober 2006
Al is het geen Sint
Jan,
Vierhuizens kerk zal winnen
Van onze verslaggeefster Karin Sitalsing
GRONINGEN De pannen vliegen van het dak, het orgel is
aan een opknapbeurt toe, toilet, keuken en verwarming
ontbreken. De hoogste ijd voor een restauratie van de
kerk van Vierhuizen.
Wie niet groot is, moet slim zijn. Vol vertrouwen gaat
het Groningse dorp Vierhuizen - met in de kern 155 inwoners
en nog eens een dikke honderd in het buitengebied - de
strijd om een miljoen euro aan met goliats als Den Bosch
en Arnhem.
Doel: het restaureren van de 13de-eeuwse kerk, die nu
nauwelijks nog gebruikt kan worden. Want er is geen verwarming,
geen toilet en keuken, het orgel is nodig toe aan een
grote beurt en de pannen rollen van het dak.
Vierhuizen, vlakbij het Lauwersmeer, is één
van de vijftien deelnemers aan het AVRO programma
De Bankgiroloterij Restauratie, waarin monumenten een
potje kunnen winnen voor een opknapbeurt.
Het hele dorp is al jaren in actie voor de kerk en de
bewoners zijn vastbesloten te winnen. Niet eenvoudig,
want de uitslag wordt bepaald door telefoontjes en sms'jes.
Daar is Vierhuizen in het nadeel: Den Bosch is een stuk
groter, diens Sint Jan een tikje bekender.
Aan dat laatste moet nu juist een einde komen, vertelt
Jacobien Louwes van de actiegroep. Die groep maakte gipsen
handafdrukken van 110 dorpelingen die rondom de kerk
werden gepositioneerd om aan te geven dat de kerk op handen
gedragen wordt. Er worden wandelingen uitgeschreven, posters
en ansichtkaarten gedrukt en verspreid op plekken waar
veel toeristen komen: de VVV Groningen bijvoorbeeld,
de zeehondencrèche in Pieterburen. Ook kwam er
de site www.stemvierhuizen.nl.
Het hele dorp doet mee, vertelt Louwes. 'Een mevrouw heeft
bijvoorbeeld wollen schaapjes gemaakt die ze verkoopt,
en de opbrengst gaat naar de kerk.'
De televisie-uitzendingen zouden volgende maand beginnen,
maar deze worden uitgesteld tot januari. 'Aan de ene kant
jammer, want we hadden al kaarten gedrukt met de datum
erop. Aan de andere kant hebben we nu meer tijd om meer
stemmen te werven.'
Het zal niet meevallen, erkent Louwes. Vierhuizen is al
zo klein en dan ligt het ook nog bovenin Noord-Nederland,
een regio die te kampen heeft met een Siberië-complex
- kil, kaal, ver weg. Toch heeft ze vertrouwen. De Randstedelingen
die haar erfgoedlogies bezoeken, zijn razend enthousiast.
Met een kerk, een kroeg en een molen is het dorp een gewilde
stop voor fietsers en wandelaars die het Lauwersmeer bezoeken.
En het ligt aan het Europees Kustpad. 'Vroeger lagen we
pal aan de Lauwerszee, toen was de kerktoren een baken
voor vissers en schippers, en dat is hij eigenlijk nog
steeds. Ik heb begrepen dat de Sint Jan met het geld de
kantelen wil opknappen. Maar wij kunnen voor hetzelfde
geld de hele kerk restaureren. Het is een klein, behapbaar
project, maar denk je eens in wat het zou betekenen voor
de uitstraling van het gebied.
Vierhuizen heeft geen last van grootheidswaan, verzekert
Louwes. Het hoeft heus geen plek van massatoerisme te
worden. 'We moeten wel onze eigenheid bewaren. Mensen
komen hier om te genieten van rust, ruimte en stilte.
En ze moeten ook even in de kerk kunnen gaan zitten om
dat te ervaren. Eigenlijk moet het een soort monument
van stilte worden
Rijksmonumenten opgeknapt
Bijna negenduizend rijksmonu-menten in Nederland moeten
dringend gerestaureerd worden. Dat blijkt uit een inventarisatie
die in opdracht van het ministerie van Cultuur (OCW)
is gemaakt. Vooral veel molens en boerderijen verkeren
in slechte staat.
Vijf jaar geleden waren veel meer monumenten aan restauratie
toe. Het ministerie pleegde een inhaalslag door naast
de reguliere restauratie vierduizend rijksmonutnenten
extra op te knappen. Maar dat neemt niet weg dat één
op de zes monumenten momenteel dringend aan restauratie
toe is.
Volgens de onderzoekers is op korte termijn 200 miljoen
euro nodig. Het ministerie hoopt bij het najaarsoverleg
140 miljoen euro te krijgen voor de restauratie van
rijksmonumenten.
De afgelopen jaren lag de nadruk van de restaurateurs
op de zogenoemde 'kanjerprojecten'. Er werd geïnvesteerd
in kastelen en grotere kerken, zoals de Pieterskerk
in Leiden en de Grote Kerk in Alkmaar. De komende tijd
legt het ministerie het accent vooral op oude molens
en boerderijen.
Alle provincies hebben verlanglijstjes. Zo wil de provincie
Noord Holland in 2009 elf molens in de Schermerpolder
opknappen, hetorgel en de kerk in Ouderkerkaan de Amstel
restaureren en dekerken van Akersloot en Kolharn
aanpakken.
|
